Malmequer


Pandereiteir@s e festeir@s da beira atlántica da Galiza


Malmequer
malmequer.vigo@gmail.com
 GAVETAS
 OS SERÁNS (Sección de consulta)
 FOTOS PARA A HISTORIA
 LIGAZÓNS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

A música que fai país
Mini e Mero serán distinguidos co Pedrón de Ouro en recoñecemento ao labor de recuperación e difusión do patrimonio oral galego que veñen realizando desde os anos 70

"Trátase non de facer arquivos, senón de facer país". Esta frase do músico e investigador da tradición oral galega Mero -Baldomero Iglesias- ben podería condensar o cerne do labor que el, e o tamén músico e mestre Mini -Xosé Luis Rivas-, realizan, desde hai décadas, pola recuperación e difusión do noso patrimonio cultural. Mini e Mero, cofundadores de Fuxan os Ventos e na actualidade membros de A Quenlla, recibirán o vindeiro 24 de maio o premio Pedrón de Ouro 2009, en recoñecemento á súa traxectoria como músicos, pedagogos e investigadores do patrimonio oral do país.

"É unha mostra de estima moi bonita, un premio que ten para nós unha significación moi importante, pois está cargado de compromiso: promóveo unha xente moi sensible coa nosa cultura. En realidade, non se nos recoñece só a nós, senón a toda a xente que nos precedeu... Persoas como Xocas, -só por citar un nome-, que traballou por dignificar a nosa cultura...", comentou Mero nunha entrevista.

Na actualidade, Mini e Mero traballan nun proxecto no Museo do Pobo Galego que incluirá, nunha base de datos, as recollas de materiais da tradición oral galega que ambos foron realizando desde os anos 70. "Eu teño 600 cintas. Está todo xa dixitalizado, pero falta organizalo en carpetas: unha para contos, outra para lendas, outra para refráns... Temos materiais sobre arquitectura tradicional, gastronomía, xogos, tradicións, costumes, ditos, adiviñas, coplas, romances... Tamén vídeos, e despois o arquivo de Mini, de Mato...", explicou.

Xesús Mato, crego e musicólogo, foi, precisamente, quen iniciou a Mini e Mero na tradición musical galega, convencéndoos para que colaborasen no coro do colexio, do que agromaría o grupo Fuxan os Ventos. Mini e Mero foron, por outra banda, facendo recollas nos distintos destinos que lles ían tocando no seu traballo de mestres.

"Aos rapaces gústalles. Animámolos a cantar con nós, e descobren que ninguén antes lles explicara que a música é, sobre todo, práctica. Póñense a regueifar... con ese gozo da vida que é un xeito de cohesión social e que se chama música. Nas culturas vivas, a música é un elemento fundamental de cohesión social, de harmonización da cultura co medio...", indica.

E a cultura galega atópase ligada, nomeadamente e segundo Mero, "ao rural, as clases populares...". Así, a transmisión cultural é problemática, nun mundo no que o rural non deixa de minguar...

A perda do rural

"Se desaparece o rural, desaparecería case toda a nosa personalidade, a nosa peculiar e orixinal maneira de estar no mundo. Moita xente despreza o rural porque non o coñece. A xente do rural conecta ben coa nosa música. Pero os medios chegaron ao rural: a foliada foi substituída pola televisión, a radio... A foliada era como o lavadoiro, un espazo de encontro social. Agora vemos os rapaces no instituto xogar sós coas súas maquiniñas. Hai problemas de relación, na sociedade, ao meu ver, enferma, que estamos creando...", pensa.

"A música tradicional debería fluír e transmitirse espontáneamente. Pero se a transmisión falla, é bo que se recolla en arquivos, para que non se perda", opina. Outra importante canle de transmisión e, sobre todo, difusión, é a interpretación. "Na Quenlla reinterpretamos, reelaboramos, contextualizamos as pezas: explicamos o seu por que... A cultura musical galega é moi importante. Chegáronnos xeitos interpretativos de toda Europa, a través do Camiño de Santiago... Moitos galeguizáronse...", engadiu.

Na difusión do patrimonio oral galego xogan un especial papel as inicitiativas xurdidas da sociedade civil, máis que das institucións. "Fomos moitas veces con ofertas ás institucións, que, a maioría, calaban ou che contestaban mal. É triste a pouca estima que amosan as institucións pola nosa cultura. Falta sensibilidade cara á arte e a cultura", afirma Mero.

E a actitude das institucións contribúe a conformar mentalidades sobre a nosa cultura tradicional. "As cousas foron cambiando desde que comezamos a facer recollas. Non só desde o punto de vista técnico: pasamos do lápiz e o papel ao magnetofón dunha soa pista, despois veu o stereo... De feito, perdemos material por non contar coa tecnoloxía axeitada: as cintas estráganse... Cando comezamos, é certo que os informantes desconfiaban... Era tanta presión, o complexo de inferioridade, que a xente pensaba, e pensa, que falar galego é falar mal, que a nosa cultura era algo case depravado...", lembrou.

"Pero cando vian que iamos con seriedade e respecto, e seducidos pola nosa cultura, xa desaparecía a frialdade inicial. Nun primeiro contacto podía haber desconfianza, pero despois ía xurdindo unha relación de amizade... e aí comezaba a verdadeira recolla. Eran os vellos os que gardaban a cultura traidicional. A moitos perdémolos... Pouca transmisión houbo desde os anos 70. Só a través da xente nova que ten ganas e azos... Daquela tamén comezaron a xurdir asociacións culturais que se interesaban na nosa cultura", salientou.

PROBLEMAS "A palabra contestataria péchache portas nos medios de comunicación"

Un dos problemas da transmisión da música tradicional é que se acabe folclorizando, no mal sentido da palabra. "A nosa música tradicional non é neutra. No noso folclore, o 90% está nun perfecto galego, non en castelán, que é a excepción. A cuestión é que a palabra sempre ofendeu: a crítica social. Hai coplas no noso folclore sobre a guerra civil, a ditadura... o que ocorre é que cantalas pecha portas: nos medios de comunicación... e por iso moitos músicos optan por non transgreder os parámetros establecidos", asegurou Mero.

"Por iso, tamén, hai máis grupos só instrumentais. Na palabra, e sobre todo na contestaria, están poucos: Tino Baz ou Miro Casabella, por exemplo, son músicos aos que non lles importa o que vaia pensar o goberno de quenda, pero coma eles hai poucos. E neste país precisamos moito que se digan as cousas, é necesario que nos valoremos, que nos autoestimemos...", insistiu.

Mini e Mero reivindican, coa súa música, tamén a diferenza, a heteroxeneidade cultural. "O que somos depende da sociedade na que vivimos e, en fin, da nación, que pode dar lugar a múltiples interpretacións. Na variedade está a riqueza. É bo que haxa diferencia, que a xente se contradiga... é o que nos permite ser libres e sentirnos libres...", sostén.

A Fundación Pedrón de Ouro decidiu outorgarlle o Pedrón de Honra 2009 á filóloga romanesa Mariana Ploae-Hanganu, polo seu labor de difusión la lingua e literatura galegas no seu país.

O Pedrón de Ouro distingue aquela personalidade ou entidade viva e residente en Galicia que máis se destacase na defensa e promoción das diversas facetas da cultura nacional ao longo do ano ou na traxectoria dunha vida. O Pedrón de Honra recoñece a personalidade ou entidade viva, galega ou non, residente fóra do país que máis se destacase coas súas achegas ao engrandecemento da Nación e a súa Cultura.

A entrega destes galardóns terá lugar o próximo 24 de maio nun acto literario que se celebrará na Casa Museo de Rosalía, en Padrón.

www.galicia-hoxe.com
Comentarios (0) - Categoría: Novas - Publicado o 21-04-2009 08:19
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal
free web counter

contador de malmequeriáns dende o 1 de marzo 2007








Galiza

Malmequer


Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0