boas e xenerosas


Unha escolma de artigos, entrevistas, estudos, novas, opinións, reportaxes... boas e xenerosas



GALEGO DE SEU(Web)


Colazo
 CATEGORÍAS
 BUSCADOR
 BUSCAR BLOGS GALEGOS
 ARQUIVO
 ANTERIORES

Causas de deserción do galego
AGUSTÍN RODRÍGUEZ CAAMAÑO

No comentario anterior por non alongar máis o artigo prometín que noutra ocasión complementaria o traballo. Uns amigos chamáronme pedindo que me ocupara xa. Acontece, dende hai varios anos, en temas relacionados coa lingua galega que son debatidos nos medios de comunicación de masas; (porfía resucitada por interés políticos pensando nunha presa de votos). A información tanto sobre o idioma patrimonial de Galicia no ensino como do topónimo coruñés van da man da desinformación. O mesmo sucede noutros temas de interese económico-social que atinxen a Galicia. A explicación disa ignorancia dabondo espallada vén de lonxe. Daquela como se explica ise descoñecemento colectivo? A maioría dos galegos aínda os instruídos e destacados en diversas pólas do saber foron e son, en cambio, uns ignorantes da realidade económica, social e cultural de Galicia. En canto que galegos resultan iletrados e actúan como intermediarios dunha nova arribada cultural centralista absorbente e imperante. Posiblemente si exitira un coñecemento colectivo do devalar histórico do noso pobo e da nosa lingua autóctona, os asuntos devanditos non estarían presentados.
Todos os historiadores, lingüistas, pensadores que se teñen ocupado dun xeito fondo do abandono do galego como lingua escrita coinciden en subliñar os factores políticos como causa do seu desleixo.
O galego, ao dicir de Ricardo Carballo Calero, aínda que nado en Galiza, tras as súas orixes, de Roma, pois foi o latín importando o que lle dou a forma sustancial, e non é outra cousa que latín falado en Galiza e transformado, purificado en Galiza ao decorrer dos tempos ata chegar a constituirse como entidade autónoma.
A lingua galega na Idade Media é a lingua normal dos galegos. En Galiza no século XIII a literatura dos Cancioneiros chega ao seu cume en Europa para iniciarse máis tarde a súa decadencia. A penetración do castelán en Galicia, di Rafael Chacón en Diglosia e Historia prodúcese como consecuencia da decadencia do antigo Reino de Galicia e a maior intervención nos asuntos da mesma de institucións e xentes estrañas a ela. Dita penetración pode decirse que se inaugura con Fernando II quen no seu afán centralizador crea en Galicia o cargo de Adelantado Mayor. Neste momento Galiza vese privado das súas aspiracións nacionais.
Despois da guerra civil entre Pedro I e Enrique de Trastámara, subiu ao poder iste último. E daquela producíuse en Galiza una verdadeira invasión de "obispos, alcaldes maiores, correxidores, daiáns (deáns), cabildos, e ata cregos, coengos e abades. De por parte chegan aquí xentes de outros reinos para seren donos de terras e vasatos; os Estúñigas en Monterrei; os Enríquez en Monforte de Lemos; en Ribadavia os Sarmientos e en Allariz os de Benavente. E arrastran tras de si criados, recaudadores e escribáns. Introdúcese, pois, como atestiguan numerosos escritores e o autor pontevedrés citado, cos trastámaras o primeiro gran contixente de xentes non galegas que constituirán o primeiro foco diglósico. Ao mesmo tempo comenza tamén o proceso de asimilación da nobreza autóctona de Galiza aos usos e comportamentos lingüísticos dos invasores constituíndose así o segundo foco diglósico que habera que adxetivar como diglósico e como bilingüe, xa que a nobleza galega non esquecería o seu idioma dun xeito repentino.
Iste proceso acentúase cando Enrique III, según Chacón Calvar, otorga aos alcaldes maiores facultades xurídicas, pero reservando as tarefas de goberno central. Coa derrota dos Irmandiños e máis tarde coa dos partidarios da Beltraneja que en Galiza foron numerosos, suceden o que Zurita deu en chamar la doma y castración de Galicia que significou o sometimento dos señores feudais en beneficio da monarquía castelán. Os Reis Católicos establecen a Santa Hermandad e crean por unha cédula de 1480 a Real Audiencia encarregada da administración de xustiza en xustitución dos alcaldes maiores. Ao mesmo tempo (1480, Cortes de Toledo) decrétase que non se conceda o título de escribán ser exame e licencia do Real Concejo, o que implica, en canto á lingua escrita se refiere, que o idioma galego perderá terreo dunha forma irreversible nos documentos oficiáis?, o ciclo de asimilación estaba rematado.
"O castelán -de acordo co autor citado- penetra debido á asimetría entre administradores (poseedores) e administrados. Os primeiros son de orixe estraña a Galiza ou, no caso da nobreza autóctona, abandonan o galego como lingua integradora, de cohesión na propia comunidade e somentes o usarán a nivel instrumental". As condicións necesarias e o ciclo de asimilación lingüística estaba rematado; abríase o novo proceso de imperialismo lingüístico que até os nosos días (camino de 6 séculos!); pois a lingua patrimonial primixenia foi proscrita de todas as relación dos órganos de goberno cos administrados e de todas as comunicacions e decisión importantes escritas da vida do pobo, dando lugar ao prexuicio lingüístico que ainda perdura aniñada no fondo da ánima do ser galego coma un estigma. Agora ista eiva chámana autoodio ou autoxenrreira.
Queda aínda moita historia do idioma galego para apreixala en dous folios. Así que rematarei cun extracto de Carballo Calero.
Hai galegos que, modestamente procuran perfeccionar os seus coñecementos e hainos que usan do galego sen amor nen delicadeza, como se abusa do que se considera un medio e non un fin. E o galego é un fin, porque o galego é Galiza. Sen dúbida, podemos maxinarnos unha Galiza que non fale en galego, mais isa Galiza sería algo moi distinto da Galiza real, e sobre todo, da Galiza ideal en que os mellores galegos pensan cando pronuncian o nome de Galiza.
Causas de deserción do galego
Comentarios (1) - Categoría: normalización lingüística - Publicado o 21-11-2008 17:27
# Ligazón permanente a este artigo
Chuza! Meneame
1 Comentario(s)
1 grac#blgtk08#ias
Comentario por ici (06-09-2013 10:19)
Deixa o teu comentario
Nome:
Mail: (Non aparecerá publicado)
URL: (Debe comezar por http://)
Comentario:
© by Abertal

Warning: Unknown: Your script possibly relies on a session side-effect which existed until PHP 4.2.3. Please be advised that the session extension does not consider global variables as a source of data, unless register_globals is enabled. You can disable this functionality and this warning by setting session.bug_compat_42 or session.bug_compat_warn to off, respectively in Unknown on line 0